Mentale training in de wielersport

DEEL 2

2) Zelfvertrouwen

positief,Zelfvertrouwen is de weerslag van de wijze waarop je naar jezelf kijkt. Als gevolg daarvan is zelfvertrouwen niets anders dan de mate waarin je doet wat je wilt en werkelijk wilt wat je doet. Het is een wisselend proces. Zelfvertrouwen daalt bijvoorbeeld door vermoeidheid, lichamelijke vermoeidheid. Zelfvertrouwen is dus geen feit, het is een fictie, een machtig spook. Zelfvertrouwen is een bedenksel. Hoe betrouwbaar zijn bedenksels over jezelf? Zijn die gedachten juist? Hoe belangrijk is een gedachte? Het is niet meer dan logisch dat maar heel weinig mensen zelfvertrouwen hebben. Het wordt ons namelijk niet aangeleerd. Voor we 15 jaar zijn hebben we al meer dan 7000 keer iets negatiefs te horen gekregen. Hoe vaak heb je iets positiefs te horen gekregen in die tijd; nog geen 200 keer! Je aangeboren enthousiasme en zelfvertrouwen worden langzamerhand vervangen door een meer “aangepast” gedrag. Dit aangepaste gedrag is precies zoals vele anderen: middelmatig, saai en gewoon.

Als je het wielrennen of mountainbiken creatief gebruikt met de nadruk op plezier, goed gebruik van  gestelde doelen, en zorgt voor het behalen van die doelen dan draagt de sport bij tot het ontwikkelen van zelfvertrouwen. Zelfvertrouwen stelt je in staat om risico’s te nemen omdat je vertrouwen hebt in je eigen capaciteit. Risico’s moet je nemen om grensverleggend bezig te zijn. Zelfs als er onderweg iets fout gaat stelt zelfvertrouwen je in staat om door te gaan en de overtuiging te hebben dat je het toch gaat redden. Zelfvertrouwen dient gebaseerd te zijn op waarneembare realiteiten. Hoe zit het met jouw zelfvertrouwen?

Woorden van zelfvertrouwen

Mijn moeder heeft eens gezegd: “als je soldaat wordt zul je generaal worden; als je monnik wordt, zul je als paus eindigen”. “In plaats daarvan werd ik schilder en eindigde als Picasso”.

3) Positief denken

Een zeer belangrijke stap in je persoonlijke groei is positief denken. Maar heel weinig mensen denken positief. Een positieve levensinstelling wil niets anders zeggen dan dat je ieder mens in zijn waarde laat, je probeert om in ieder mens het goede boven te halen en dat je zorgt dat je iedere dag voor ogen houdt dat het leven er is om te leven en dat je van ieder moment moet genieten. Zorg ervoor dat negatieve gedachten niet de kans krijgen om de kop op te steken. Heel veel mensen kampen met dit probleem en lopen op alles en iedereen te vitten. De laatste wetenschappelijke ontwikkelingen duiden erop dat negatieve gevoelens zoals angst, haat en woede een cumulatief effect hebben op het lichaam. De kracht van positief denken wordt nog steeds enorm onderschat.

Op de fiets weten we daar tijdens een marathon, cyclo of lange wegwedstrijd alles van.”Ik ga kapot, het gaat voor geen meter, ik haal mijn vooraf gestelde tijd (plaats) nooit, komt die verzorging nooit, mijn benen voelen als lood, dat wordt lopen bij de volgende steile klim”. Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Zorg ervoor dat je dit soort gedachten tijdens een wedstrijd nooit tot je door laat dringen. Blijf altijd positieve gedachten houden. Zelfs al rijd je voorin de wedstrijd mee en je rijd lek, hoe moeilijk het ook is blijf positief. Negativiteit zorgt er alleen maar voor dat je nog dieper wegzinkt. Een positieve instelling kun je leren. Als je gewoon bent om vaak iets negatiefs te zoeken achter een opmerking of een handeling verander dat dan door er objectief tegen aan te kijken en er een positieve draai aan te geven. In plaats van negatief tegen iemand aan te kijken kun je die persoon altijd het voordeel van de twijfel geven. Het is alleen al een geweldig gevoel om op je fiets te zitten of een wedstrijd te kunnen fietsen, negatieve gevoelens horen daar niet bij. Krijg je tijdens je wedstrijd een inzinking denk dan aan de aankomst, blijf  positief en herhaal in jezelf dat je al zover bent gekomen dus dat het logisch is dat je de finish haalt. Is het moeilijk voor je om positief te denken (niet zo gek als je dat nooit geleerd hebt) negeer dan gewoonweg negatieve gevoelens, zodra er een negatieve gedachte bij je opkomt moet je daar direct een sterkere positieve gedachte tegenover zetten. Schiet het bijvoorbeeld in je gedachten dat plotseling de benen niet meer willen, denk dan direct: “maar ze hebben me wel al tot hier gebracht en de finish halen is dus geen probleem”.

Een van de meest sterke positieve invloeden krijg je als je het woord “proberen” voortaan uit je woordenschat schrapt. Dit wordt nog altijd zwaar onderschat. Het woord “proberen” bestaat niet. Zodra je een opdracht gaat uitvoeren en je gaat dat proberen calculeer je al in dat je eigenlijk gaat falen. Je doet iets of je doet iets niet. Je kunt niet proberen te eten, je kan niet proberen te schrijven. Je eet of je eet niet, je schrijft of je schrijft niet. Zo is het met de wedstrijd ook. Je gaat je wedstrijd fietsen of je gaat hem niet fietsen, je kan niet proberen om hem te fietsen. Als je al vertrekt met de gedachte; “vandaag ga ik een goede wedstrijd rijden”, dan ga je ook een goede wedstrijd rijden. Dat is heel wat anders dan om te proberen een goede wedstrijd te rijden. Kortom; schrappen dat woord “proberen”.

Wijze woorden

Behandel een ander zoals jezelf behandeld wilt worden

4) Visualisatie

Visualisatie is een vrij nieuwe richting in mentale training. Het is eigenlijk sporten in je verbeelding. Het is een warming-up voor de geest. Je stelt je in gedachten situaties voor die zich in de wedstrijd voor kunnen doen. Natuurlijk heeft visualisatie een minder grote impact in een marathon of wegwedstrijd dan bijvoorbeeld bij trial of een baansprint maar in samenwerking met de eerste drie stappen is dit toch een onmisbaar onderdeel. Visualisatie is vooral belangrijk bij technische passages, lastige afdalingen en op lange klimmen. De technische passages en de afdaling zul je wel begrijpen. Dat ik lange klimmen erbij noem heeft te maken met het feit dat als je vermoeid raakt dat vooral zal gebeuren op een lange klim. Zelfs verveling kan toeslaan, op dit soort momenten heb je visualisatie nodig. Vóór het moment dat de vermoeidheid toeslaat moet je in je onderbewustzijn visualiseren hoe je de volgende afdaling aan gaat pakken of hoe je een volgende technische passage te lijf gaat. Je moet zo sterk visualiseren dat vermoeidheid geen kans kan zien om zich te manifesteren. Natuurlijk worden je benen zwaar maar zolang jij jezelf geen kans geeft om daaraan toe te geven zal je brein dat niet toestaan. En zoals ik in het eerste hoofdstuk al zei; het getrainde lijf volgt het ongetrainde brein. Visualisatie is zo sterk dat in Amerika vooral turners, motorcrossers, hoogspringers en kunstrijders op de schaats uren trainen op visualisatie van hun oefening en/of sprong.

En heb je downhill skiërs wel eens gezien tijdens hun warming-up? Pure visualisatie.

Visualiseren is niet alleen goed om bijvoorbeeld technieken te oefenen maar ook bij spierkracht. Bij proefpersonen is onderzocht of verandering in spieractiviteit optreed als men zich voorstelt om een gewicht te heffen van 4,5 kg dan wanneer men zich voorstelt een gewicht te heffen van 9 kg. De resultaten toonden aan dat er inderdaad een toename van spieractiviteit was bij het inbeelden van het heffen van een gewicht van 9 kg. dat groter was als de spieractiviteit bij de verbeelding van het tillen van 4,5 kg! 

Verder is gebleken bij proefpersonen dat bij bijvoorbeeld een danspas de snelheid van inbeelden effect heeft op de eigenlijke uitvoering: in gedachten de beweging snel uitvoeren leidde tot een snelle uitvoering, in gedachten de beweging langzamer uitvoeren leidde tot een langzame uitvoering. Kortom het lijkt zaak een beweging tijdens de mentale training op de snelheid voor te stellen waarop men de beweging vervolgens wenst uit te voeren.

Tips om zelf visualisatie te gebruiken

1)      gebruik visualisatie alleen bij taken waarmee je al bekend bent.

2)      Betrek zoveel mogelijk zintuigen bij je visualisatie.

3)      Visualiseer op ware snelheid.

4)      Visualiseer dat wat je visualiseert slaagt. Lukt dat niet, bedenk dan welk onderdeel je moet verbeteren om het wel te laten lukken. Kortom visualiseer zo perfect mogelijk..

Nog een paar uitspraken van groten in de sport:

“Ik zie geen dambord voor me, ik denk in bewegingspatronen”

Ton Sijbrands in Psychologie Magazine (November 200)

“The real race is not on the hot, paved roads, the torturous off-road course or the smooth-surfaced velodrome. It is in the electrochemical pathways of your mind”.

Alexi Grewal, Olympisch kampioen op de weg.

“Zolang als ik adem, val ik aan”

Bernard Hinault

Samenvatting

Ik hoop dat de lezer iets oppikt van dit enorm belangrijke onderdeel van de sport.

Mental coaching is in principe hetzelfde als fysiek trainen alleen dan met je hersens. Het is alleen niet ingeburgerd in de wielersport, maar dat komt wel. Gebruik je hersens dus om je lichaam te sturen. Zoals ze in Amerika zeggen: “de body follows the brain”

Kortom; wanneer begin jij?

Jan Nak